Szyba pękła sama — pęknięcie termiczne: przyczyny i co dalej

Kluczowe fakty: zwykłe szkło pęka, gdy różnica temperatur w obrębie jednej tafli dochodzi do ok. 40 °C. Pęknięcie termiczne zaczyna się na krawędzi i biegnie pojedynczą, łagodną linią — tym różni się od śladu uderzenia. Ryzyko podnoszą przedmioty, które zatrzymują ciepło przy szybie: folie, plakaty, rolety i żaluzje tuż przy szkle, grzejnik albo lampa skierowane na szybę, meble dosunięte do okna. Szkło hartowane, ok. 2,5 raza wytrzymalsze, jest na to odporne. Pęknięcia termicznego zwykle nie obejmuje gwarancja szczelności szyby.

Skąd się bierze pęknięcie „bez powodu”

Szkło bardzo źle znosi nierówne nagrzewanie. Gdy środek szyby nagrzewa się w słońcu, a jej brzegi zostają chłodne pod listwą przyszybową, szkło w środku się rozszerza, a na obrzeżu nie. Na krawędzi powstaje naprężenie, a zwykłe szkło float pęka, gdy różnica temperatur w obrębie jednej tafli dochodzi do ok. 40 °C.

Przy zwykłym, pionowym oknie, w które swobodnie świeci słońce, taka różnica zwykle nie powstaje. Kłopot zaczyna się, gdy coś zatrzymuje ciepło w jednym miejscu szyby albo rzuca na nią ostry cień. Wtedy jeden fragment szkła jest dużo cieplejszy od reszty i wystarczy słoneczny dzień po chłodnej nocy.

Kształt pęknięcia zdradza przyczynę

Zanim zamówisz wymianę, zrób zdjęcie całej szyby. Po kształcie rysy da się zwykle ustalić, co się stało:

• Pęknięcie termiczne startuje na krawędzi szyby, zazwyczaj pod kątem zbliżonym do prostego, i biegnie w głąb tafli jedną, łagodnie wygiętą linią. Nie ma punktu uderzenia.
• Uderzenie w taflę, np. kamieniem spod kosiarki, zostawia gwiazdę pęknięć rozchodzących się promieniście z jednego miejsca.
• Uderzenie w narożnik daje wachlarz linii wychodzących z rogu.
• Uderzenie lub nacisk na krawędź — np. szyba oparta przy montażu na kamieniu, uderzenie młotkiem w listwę przyszybową albo zbyt słabe podkładki pod ciężką szybą — daje pęknięcia wychodzące z konkretnego punktu na krawędzi, często zaraz po montażu.

W szkle hartowanym zdarza się jeszcze trzeci przypadek: rzadkie, samoistne pęknięcie od mikroskopijnych wtrąceń siarczku niklu. Taka szyba rozpada się w drobną siatkę. Huty ograniczają to ryzyko testem wygrzewania (Heat Soak Test), wykonywanym m.in. dla szkła pracującego w wysokich temperaturach.

Co w domu podnosi ryzyko

Wytyczne producentów szyb wymieniają wprost przedmioty, które trwale różnicują nagrzewanie szkła. W praktyce warto sprawdzić:

• folie, plakaty i naklejki na szybie — pochłaniają słońce i nagrzewają fragment szkła;
• rolety i żaluzje wewnętrzne opuszczone tuż przy szybie, a także ciężkie zasłony — zamykają nagrzane powietrze między tkaniną a szkłem;
• grzejnik albo klimatyzator skierowany prosto na szybę i lampy, wyświetlacze czy czajniki stojące przy oknie;
• meble, szafki i regały dosunięte do przeszklenia oraz sufity podwieszane schodzące do szyby;
• nisze, markizy i daszki, które rzucają na szybę ostry cień, zostawiając resztę w słońcu.

Osobny przypadek to szyby przed montażem. Pakiety pozostawione na budowie w pełnym słońcu, oparte o ścianę albo przykryte folią, mogą pęknąć, zanim trafią do okna. Szyby czekające na montaż trzymaj w cieniu i pod dachem.

Czy to reklamacja

Kryteria jakości hut zaliczają pęknięcia termiczne do zjawisk, które nie wynikają ze złej jakości wykonania szyby, a gwarancja szczelności szyb zespolonych nie obejmuje szyb pękniętych. Szyba, która pękła od folii albo grzejnika po dwóch latach, jest więc zwykle zwykłą wymianą serwisową.

Inaczej wygląda pęknięcie od osadzenia: rysa z punktu nacisku na krawędzi, która pojawiła się zaraz po montażu. To kwestia wykonawcy montażu. Wobec konsumenta niezależnie działa też ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru z umową, dlatego zgłoszenie ze zdjęciami warto wysłać zawsze — rozstrzygnie oględziny, nie domysły. O tym, jak ocenia się szybę przy odbiorze, piszemy w poradniku rysa na nowej szybie.

Wymiana i jak nie powtórzyć problemu

Pękniętej szyby zespolonej się nie naprawia — wymienia się sam pakiet, a rama, skrzydło i okucia zostają. Przebieg i koszty opisujemy w poradniku o pękniętej lub zaparowanej szybie: u nas wymiana pakietu dwuszybowego zaczyna się od 200 zł, trzyszybowego od 350 zł.

Zanim wstawimy nową szybę, warto usunąć przyczynę: odsunąć meble, zdjąć folię, przestawić nawiew. Jeśli tego zrobić się nie da — np. w oknie za roletą wewnętrzną albo nad grzejnikiem — warto dobrać do pakietu szkło hartowane, na które przedmioty zatrzymujące ciepło przy szybie nie działają. Różnice między szkłem hartowanym a laminowanym opisujemy w poradniku o szybach bezpiecznych. Wymianę zamówisz przez usługę wymiany szyb zespolonych albo telefonicznie: 52 324 98 50 .