Po co są nawiewniki okienne
Nawiewniki okienne to niewielkie elementy montowane w ramie lub skrzydle okna, których zadaniem jest dostarczanie do pomieszczenia stałego, kontrolowanego strumienia świeżego powietrza — niezależnie od tego, czy okno jest otwarte, czy zamknięte. W budynkach z wentylacją grawitacyjną, czyli zdecydowanej większości domów jednorodzinnych i starszych mieszkań, cały system opiera się na prostym mechanizmie: powietrze musi skądś napłynąć, żeby mogło zostać wyciągnięte kanałami wentylacyjnymi z kuchni i łazienek. Kiedy dopływu brakuje, wentylacja przestaje działać sprawnie, nawet jeśli kratki wywiewne są drożne i prawidłowo wykonane.
Problem nasilił się wraz z upowszechnieniem nowoczesnej, szczelnej stolarki. Starsze okna, nieszczelne z natury, same „oddychały" przez nieszczelności w przymykach, co w praktyce zastępowało mikrowentylację. Nowe okna PCV i profile aluminiowe są projektowane tak, aby ograniczać infiltrację powietrza niemal do zera — poprawia to komfort cieplny i akustyczny, ale jednocześnie odcina naturalny dopływ powietrza, który wcześniej równoważył pracę wentylacji grawitacyjnej. Nawiewnik jest rozwiązaniem tego problemu — zapewnia mikrowentylację w sposób kontrolowany, bez konieczności uchylania skrzydła.
Higrosterowane vs ciśnieniowe — różnice
Na rynku dostępne są przede wszystkim dwa typy nawiewników, różniące się sposobem regulacji strumienia powietrza.
Nawiewniki ciśnieniowe
Działają na zasadzie prostego mechanizmu sterowanego różnicą ciśnień między wnętrzem a otoczeniem — im silniejszy wiatr lub większa różnica temperatur, tym większy przepływ powietrza. Ich konstrukcja jest nieskomplikowana i tania w produkcji, jednak nie reagują na wilgotność powietrza w pomieszczeniu. W praktyce oznacza to, że przy bezwietrznej pogodzie strumień powietrza może być zbyt mały, a przy silnym wietrze — nadmierny, co przekłada się na uczucie przeciągu i niepotrzebne straty ciepła.
Nawiewniki higrosterowane
Wyposażone są w element z taśmy poliamidowej, która zmienia swoją długość w reakcji na wilgotność względną powietrza w pomieszczeniu. Przy niskiej wilgotności (np. gdy w mieszkaniu nikogo nie ma) nawiewnik przymyka się, ograniczając straty ciepła. Gdy wilgotność rośnie — po prysznicu, podczas gotowania, przy większej liczbie domowników — otwiera się automatycznie, zwiększając wymianę powietrza. Ten typ jest obecnie standardem rekomendowanym w budownictwie energooszczędnym, ponieważ samoczynnie dostosowuje intensywność wentylacji do rzeczywistych potrzeb, ograniczając jednocześnie straty energii w porównaniu z modelami ciśnieniowymi pracującymi ze stałym, niezależnym od potrzeb przepływem.
Kiedy nawiewniki są wymagane
Wymóg zapewnienia odpowiedniej wymiany powietrza w pomieszczeniach mieszkalnych wynika z przepisów techniczno-budowlanych oraz z normy PN-83/B-03430 wraz z późniejszą zmianą Az3, która wprost dopuszcza stosowanie nawiewników powietrza jako elementu systemu wentylacji grawitacyjnej. W praktyce oznacza to, że przy wymianie starych, nieszczelnych okien na nowe, szczelne — zarówno w budynkach istniejących, jak i nowo budowanych z wentylacją grawitacyjną — montaż nawiewników jest traktowany jako standard, a nie opcja dodatkowa.
Decyzję o konieczności ich zastosowania warto skonsultować z projektantem lub wykonawcą już na etapie zamawiania stolarki, ponieważ dobór odpowiedniej wydajności nawiewnika (wyrażanej w m³/h przy określonej różnicy ciśnień) powinien uwzględniać kubaturę pomieszczenia, liczbę okien oraz sprawność istniejących kanałów wywiewnych. W budynkach z wentylacją mechaniczną nawiewną lub nawiewno-wywiewną z rekuperacją nawiewniki okienne zwykle nie są potrzebne, ponieważ dopływ powietrza zapewnia system instalacyjny — montaż nawiewnika w takim przypadku mógłby wręcz zaburzyć bilans pracy centrali wentylacyjnej.
Wpływ na wilgoć i pleśń
Brak właściwej wymiany powietrza to jedna z najczęstszych przyczyn nadmiernej wilgotności w mieszkaniach — a w konsekwencji rozwoju grzybów i pleśni na ścianach, szczególnie w narożnikach, za meblami stojącymi przy ścianach zewnętrznych oraz wokół ościeżnic okiennych. Statystyczne gospodarstwo domowe generuje w ciągu doby kilka litrów wilgoci wskutek gotowania, prania, suszenia ubrań, kąpieli czy samego oddychania domowników. Jeśli ta wilgoć nie jest sukcesywnie usuwana przez sprawną wentylację, para wodna skrapla się na chłodniejszych powierzchniach — najczęściej właśnie w okolicach okien, gdzie mostki termiczne sprzyjają spadkowi temperatury poniżej punktu rosy.
Montaż nawiewników, zwłaszcza higrosterowanych, realnie obniża ryzyko takich sytuacji, ponieważ zapewnia ciągły, choć zmienny, dopływ powietrza bez konieczności regularnego, ręcznego wietrzenia — które w praktyce rzadko jest wykonywane systematycznie, szczególnie w sezonie grzewczym, kiedy otwieranie okien wiąże się z odczuwalną utratą ciepła. Warto podkreślić, że sam nawiewnik nie rozwiąże problemu wilgoci, jeśli kanały wywiewne są niedrożne lub źle zaprojektowane — dlatego przy każdej wymianie stolarki dobrze jest sprawdzić drożność kratek wentylacyjnych w kuchni i łazience.
Nawiewniki a szczelne okna i ciepły montaż
Temat nawiewników nierozerwalnie łączy się z jakością samych okien i sposobem ich osadzenia w ścianie. Nowoczesne okna o niskim współczynniku przenikania ciepła — zgodnie z wymaganiami technicznymi obowiązującymi od 2021 roku, gdzie graniczna wartość Uw dla okien wynosi 0,9 W/(m²K) — są z założenia bardzo szczelne, co jest zaletą energetyczną, ale wymaga świadomego zaplanowania wentylacji. Podobnie ciepły montaż okien , wykonywany z zastosowaniem odpowiednich taśm paroizolacyjnych i paroprzepuszczalnych, eliminuje niekontrolowane przenikanie powietrza przez połączenie ramy ze ścianą — a więc likwiduje kolejne „przypadkowe" źródło mikrowentylacji, na którym w starszych budynkach opierał się bilans powietrza.
Dlatego decyzję o wymianie okien warto traktować kompleksowo: dobór szczelnej stolarki, w tym również okien aluminiowych w przypadku większych przeszkleń, powinien iść w parze z przemyślanym systemem nawiewu. Ten sam sposób myślenia dotyczy zresztą całej bryły budynku — solidne drzwi zewnętrzne o wysokiej szczelności czy dobrze dobrane parapety i obróbki podokienne również wpływają na to, jak budynek zarządza wilgocią i ciepłem. Warto też pamiętać, że elementy zewnętrzne, takie jak rolety zewnętrzne , nie zastępują wentylacji, choć wspierają bilans cieplny budynku poprzez ograniczenie strat ciepła w nocy i nadmiernego nagrzewania latem.
Najczęstsze pytania
Czy nawiewniki trzeba montować we wszystkich oknach?
Nie zawsze. Liczba i lokalizacja nawiewników powinny wynikać z obliczeń bilansu powietrza dla całego mieszkania lub domu, uwzględniających kubaturę pomieszczeń i wydajność kanałów wywiewnych. Zwykle montuje się je w pokojach i sypialniach, rzadziej w kuchni czy łazience, gdzie powietrze jest głównie usuwane, a nie nawiewane.
Czy nawiewnik higrosterowany obniża ciepło pomieszczenia bardziej niż jego brak?
Nie — działa odwrotnie. Nawiewnik higrosterowany przymyka się przy niskiej wilgotności, ograniczając niepotrzebny przepływ powietrza i związane z nim straty ciepła, a otwiera się dopiero, gdy wilgotność faktycznie wzrasta. To rozwiązanie efektywniejsze energetycznie niż stały, niekontrolowany nawiew.
Czy nawiewniki można domontować w już zamówionych oknach?
W wielu systemach okiennych jest to możliwe, ponieważ nawiewniki frezuje się w górnej części ramy lub skrzydła. Warto jednak zgłosić taką potrzebę na etapie zamawiania stolarki, ponieważ pozwala to dobrać model i wydajność urządzenia zgodnie z projektem wentylacji, zamiast wprowadzać rozwiązanie zastępcze po fakcie.
Jeśli zastanawiają się Państwo, jak dobrać nawiewniki do konkretnego typu okien lub jak zaplanować wentylację przy wymianie stolarki w domu czy mieszkaniu, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem w Bydgoszczy — doradzimy rozwiązanie dopasowane do budynku i pomożemy zaplanować montaż zgodny ze sztuką budowlaną. Szczegóły oferty okien, drzwi i akcesoriów wentylacyjnych znajdą Państwo na naszej stronie, a w razie pytań zachęcamy do odwiedzenia zakładki kontakt .